Badania nad młodzieżą radziecką

Badania nad młodzieżą radziecką, referowane przez W. A. Krutiec- kiego i N. S. Łukina (1965, s. 17-34), ujawniają również rozliczne konflikty i sprzeczności w procesie kształtowania się jej światopoglądu, wyboru ideałów życiowych, celów i norm moralnych. Na ogół jednak młodzież radziecką charakteryzuje, ich zdaniem, wysoki poziom ideałów moralnych. Autorzy ci zwracają uwagę, że w okresie dorastania nie zawsze istnieje pełna zgodność między wyznawanymi w słowach ideałami, normami, wartościami a czynami młodzieży. Powołując się na badania A. L. Maliowanowa, wyróżniają pod tym względem wśród młodzieży cztery grupy. Pierwszą stanowią ci, u których nie ma rozbieżności między słowem a czynem. Wykazują oni znajomość norm moralnych udowadniając to również swoimi postępkami. Drugą grupę, stosunkowo nieliczną (ok. Vł6 badanej młodzieży), stanowią młodzi, których poziom znajomości norm. moralnych jest niski i jednocześnie zachowanie pozostawia wiele do życzenia. Do trzeciej grupy należą raczej tylko jednostki, które odznaczają się doskonałą znajomością norm, ale zachowanie ich jest całkowicie sprzeczne z tymi normami. Czwarta wreszcie grupa, obejmująca większość badanych (ok. /3) -to młodzi, którzy znają ideały i normy moralności komunistycznej, ale nie umieją jeszcze zastósować ich w życiu codziennym. Nie widzą oni związku między tymi ideałami a własnym postępowaniem, marzą często o czynach heroicznych, ale nie są zdolni poprawnie wywiązać się ze swoich codziennych obowiązków.

Na charakterystyczne dla młodzieży sprzeczności postaw i poglądów zwracają też uwagę: B. I n h e 1 d e r i J.Piaget (1970). Gwałtowny rozwój procesów intelektualnych w wieku dorastania powoduje przekonanie młodych o wszechpotędze własnej myśli. Z jednej strony, na skutek ciągłej konfrontacji faktów i zjawisk, przeciwstawnych sądów i wartości – narasta krytycyzm, doprowadzający niekiedy nawet do cynizmu. Z drugiej zaś strony, zbyt optymistyczne przekonanie o słuszności własnych poglądów utrudnia obiektywne spojrzenie na rzeczywistość, zwłaszcza społeczną. Ujawnia się uderzająca sprzeczność: młodzież rozumuje rygorystycznie wobec zjawisk materialnych, sprawdza dokładnie każdą hipotezę, a jednocześnie wobec własnych planów życiowych, wobec zagadnień dotyczących społeczeństwa, w którym żyje, jest jeszcze bardzo mało obiektywna. Przyczynę tej sprzeczności widzi Piaget w silnym zabarwieniu emocjonalnym postawy wobec społeczeństwa, wypływającym z gwałtownej potrzeby młodzieży znalezienia swojego miejsca w tym społeczeństwie. W okresie wrastania w społeczeństwo młodzież odczuwa konieczność ustanowienia własnej hierarchii wartości, bardzo często sprzecznej z poglądami najbliższego otoczenia. Humanizm, sprawiedliwość społeczna, wolność myśli i sumienia, odwaga cywilna – oto nowe zagadnienia, które młodzież głęboko poruszają, a z którymi nie zawsze jeszcze potrafi się ona uporać. Przeżywa je.bardziej uczuciem niż intelektem i jest mało krytyczna wobec własnych poglądów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *