Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

Badania prowadzone przez teoretyków osobowości

Teoria bodźca – reakcji sformułowana przez Hulla, w formie zmodyfikowanej przez Millera i Dollarda oraz innych teoretyków, niewątpliwie dała początek bardzo dużej liczbie badań. Znalazła ona zastosowanie nie tylko w dziedzinie uczenia się zwierząt i ludzi, lecz także w psychologii, badaniach nad zachowaniem społecznym oraz w psychopedagogice. Nawet na antropologię społeczną teoria ta wywarła większy wpływ niż jakakolwiek inna teoria, z wyjątkiem Freuda. Ponadto liczba badań eksperymentalnych inspirowanych przez tę teorię jest dużo większa niż liczba badań inspirowanych przez jakąkolwiek inną rozpatrywaną przez nas teorię. Wprawdzie środowisko badaczy jest tu bardziej jednorodne, ale i tak duża część badań została podjęta przez osoby, które miały bezpośredni kontakt z Hullem.

Jak już stwierdziliśmy, Skinner, jego uczniowie, a także osoby znajdujące się pod jego wpływem przeprowadzili ogromną liczbę badań. Aczkolwiek wiele z tych badań podjęli psychologowie eksperymentalni, to jednak wśród psychologów klinicznych i psychologów osobowości występuje coraz silniejsza tendencja do przeprowadzania badań wywodzących się bezpośrednio z koncepcji Skinnera. Nawet w takich dziedzinach, jak socjologia nie brak badań i prac teoretycznych pozostających pod silnym wpływem idei warunkowania sprawczego. Może najbardziej obrazowym świadectwem tej produktywności badawczej jest obszerny i rozwijający się nadal „Journal of Experimental Analysis of Behavior”, poświęcony wyłącznie kontrolowanym badaniom wywodzącym się z tej tradycji.

Do drugiej grupy należą teorie, którym towarzyszyła duża liczba badań, jednakże badania te albo miały dość ograniczony zakres, albo były przeprowadzone przez osoby ściśle związane z daną teorią i jej rozwojem. Do grupy tej zaliczylibyśmy teorie Allporta, Cattella, Goldsteina, Junga, Murraya, Sheldona, Sullivana i Rogersa. Jak wynika z poprzednich rozdziałów, każda z tych teorii wiąże się ściśle z dużą liczbą badań, a niektóre zostały z nich wyprowadzone. Jednakże w większości wypadków badania te dotyczyły ograniczonego zakresu problemów lub zastosowania małej liczby technik. Ponadto badania te zazwyczaj były przeprowadzone przez niewielu ściśle związanych ze sobą badaczy. Trzecia grupa składa się z tych teorii, w wypadku których istnieje niewiele danych o towarzyszących im badaniach. Zaliczyliśmy do niej teorie Adlera, Fromma oraz Homey.

Otuchy dodaje fakt, że wbrew ograniczonym możliwościom teorii osobowości, jeśli chodzi o generowanie badań, większość tych teorii wiąże się ze znaczną liczbą przeprowadzonych badań. Niezależnie od wszelkich metodologicznych niedociągnięć tych badań faktem jest, że świadczą one o zainteresowaniu teoretyków sprawdzaniem efektywności własnych teorii w świetle danych empirycznych. Trudno byłoby przypuszczać, że na dalszą metę postawa ta nie doprowadzi do coraz dalej idących zmian, których wynikiem będą bardziej efektywne teorie.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.