Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

Brentano i jego poglądy

W traktacie De trinitate (XV, 10) Augustyn wyjaśnia: „Formata cogitatio ab ea re quam, scimus, verbum est, quod in corde dicimus, quod nec graecum est nec latinum”. Tak więc verbum mentis to tyle, co mowa wewnętrzna, słowo umysłu, myśl, poprzez którą akt umysłu odnosi się do „czegoś”, zajmuje się „czymś”. Na podstawie wypowiedzi Brentany, jak też ‚podanych przez niego historycznych przykładów widzimy, że owym „czymś” może być także coś nierealnego, coś, co nie jest rzeczą. Przedmiotem przedstawienia (przedmiotem immanentnym), o którym mówi Twardowski w cytowanym wyżej fragmencie na temat in- tencjonalności mogą być byty umysłowe (entia ratio- nis, entia irrealia). Teoria Brentany na etapie Psychologie … przyznaje takim przedmiotom byt w umyśle: ibrentanowska intentionale Inexistenz oznacza właśnie istnienie w umyśile, co staje się wyraźne wówczas, gdy Brentano posługuje się słowem „Einwohnung” 14. Brentano stara się jednakże uwypuklić (za Arystotelesem i Tomaszem) różnicę między istnieniem umysłowym czy intencjonalnym przedmiotu a istnieniem w sensie właściwym, niezależnym od treści zjawiska psychicznego. Zauważa Brentano w przypisie do cytowanego fragmentu o intencjonalności, że u Anzelma „potraktowanie przez niego istnienia umysłowego jako rzeczywistego przez wielu zostało uznane za podstawę jego paralogizmów” 15.

W okresie późniejszym Brentano odrzuci pogląd o intencjonalnym istnieniu przedmiotu w umyśle, zachowując jednakże przekonanie, że intencjonalność stanowi differentia specifica aktów psychicznych. Pojęcia „intentionale Beziehung” używa w dziele Vom Ursprung sittlicher Erkenntnis 16, używa go też w Kategorienlehre z 1916 r.17 Tak więc Brentano pozostanie przekonany, że wszelka działalność psychiczna odnosi się do pewnego przedmiotu, lecz jego koncepcja przedmiotu zjawisk psychicznych zmienia się istotnie w latach 1874 – 1911. Gdy – jak wyżej zauważyliśmy w cytowanym fragmencie o intencjonalności – w 1874 Brentano twierdzi, że wszelkie zjawisko psychiczne charakteryzuje się „skierowaniem na pewien przedmiot” – to dopuszcza, iż przedmiot ten może być realny lub irrealny. Zaś w tekstach z r. 1911 jest zdania, że relacja poznawcza odnosi się zawsze do czegoś realnego (Reales). W wyniku znamiennej ewolucji poglądów Brentany „coś” (Etwas) nie jest już czymkolwiek”, co może być zarówno realne jak irrealne. Jest ono zawsze czymś realnym, jest rzeczą: słowo „coś” zostaje utożsamione ze słowem „byt” (Seiendes) w sensie właściwym.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.