O zdrowiu psychicznym – kontynuacja

Tak szerokie rozumienie patologii pozbawiłoby ludzkość niejednego człowieka zdrowego. Co prawda, w pewnym sensie każdego można uznać za „przypadek” (chorobowy), co żartobliwie zauważa R. M. Rust (1960) przypominając w tym samym tonie utrzymaną wypowiedź W. G. Cole, że uczucie lęku (i to zapewne takie, które uniemożliwia sprawne działanie) nie jest obce nikomu, nawet tym, którzy poddali się psychoanalizie. Należy jednak podkreślić, że mniemanie o wszechobecności patologii, jeżeli nie jest utrzymane w konwencji żartobliwej, to staje się szkodliwe jako destrukcyjny stereotyp poznawczy obniżający odporność psychiczną.

Czytaj dalej O zdrowiu psychicznym – kontynuacja

Teoria odruchów warunkowych w psychologii dziecka

W psychologii dziecka teoria odruchów warunkowych otworzyła nową, szeroką perspektywę dla materialistycznego wyjaśniania zarówno ogólnego przebiegu rozwoju psychiki, jak i poszczególnych procesów i właści- . wości psychicznych, wskazała na możliwość ustalania mechanizmu tych procesów, a z kolei wpływania na ich przebieg itp.

Czytaj dalej Teoria odruchów warunkowych w psychologii dziecka

Psychologia egzystencjalna i jej założenia

Z odrzuceniem zasad przyczynowości przez psychologię egzystencjalną wiąże się ściśle jej zdecydowane przeciwstawianie się dualizmowi podmiotu (umysłu) i przedmiotu (ciała, środowiska lub materii). Rezultatem takiego rozszczepienia, przypisywanego Kartezjuszowi, jest wyjaśnianie doświadczeń i zachowań człowieka w kategoriach bodźców środowiskowych lub stanów cielesnych. „Myśli człowiek, a nie mózg” (Straus, 1963).

Czytaj dalej Psychologia egzystencjalna i jej założenia

Fromm i kształtowanie się charakteru człowieka

Później Fromm (1964) opisał szósty dwubiegunowy wymiar charakteru, a mianowicie typ nekrofiliczny, dla którego pociągająca jest śmierć, oraz typ biofiliczny, który jest zakochany w życiu. Fromm podkreśla, że to, co można by uważać za analogię między tą koncepcją a instynktami życia i śmierci u Freuda, w rzeczywistości nie jest analogią. Według Freuda zarówno instynkt życia, jak i śmierci są nieodłącznymi elementami biologii człowieka, podczas gdy dla Fromma życie jest jedynym pierwotnym potencjałem. Śmierć jest tylko czymś wtórnym i pojawia się na scenie dopiero wtedy, gdy siły życiowe poniosą porażkę.

Czytaj dalej Fromm i kształtowanie się charakteru człowieka

Badania nad młodzieżą radziecką

Badania nad młodzieżą radziecką, referowane przez W. A. Krutiec- kiego i N. S. Łukina (1965, s. 17-34), ujawniają również rozliczne konflikty i sprzeczności w procesie kształtowania się jej światopoglądu, wyboru ideałów życiowych, celów i norm moralnych. Na ogół jednak młodzież radziecką charakteryzuje, ich zdaniem, wysoki poziom ideałów moralnych. Autorzy ci zwracają uwagę, że w okresie dorastania nie zawsze istnieje pełna zgodność między wyznawanymi w słowach ideałami, normami, wartościami a czynami młodzieży. Powołując się na badania A. L. Maliowanowa, wyróżniają pod tym względem wśród młodzieży cztery grupy. Pierwszą stanowią ci, u których nie ma rozbieżności między słowem a czynem. Wykazują oni znajomość norm moralnych udowadniając to również swoimi postępkami. Drugą grupę, stosunkowo nieliczną (ok. Vł6 badanej młodzieży), stanowią młodzi, których poziom znajomości norm. moralnych jest niski i jednocześnie zachowanie pozostawia wiele do życzenia. Do trzeciej grupy należą raczej tylko jednostki, które odznaczają się doskonałą znajomością norm, ale zachowanie ich jest całkowicie sprzeczne z tymi normami. Czwarta wreszcie grupa, obejmująca większość badanych (ok. /3) -to młodzi, którzy znają ideały i normy moralności komunistycznej, ale nie umieją jeszcze zastósować ich w życiu codziennym. Nie widzą oni związku między tymi ideałami a własnym postępowaniem, marzą często o czynach heroicznych, ale nie są zdolni poprawnie wywiązać się ze swoich codziennych obowiązków.

Czytaj dalej Badania nad młodzieżą radziecką

Sieć dynamiczna

Różne cechy dynamiczne są powiązane ze sobą, tworząc pewien układ służebności (subsidiation: Cattell zapożyczył ten termin od Murraya). Oznacza to, że pewne elementy są służebne wobec innych, czyli służą jako środki do ich celów. Na ogół postawy są służebne wobec sentymentów, a sentymenty wobec ergów, które są podstawowymi siłami napędowymi osobowości.

Czytaj dalej Sieć dynamiczna

PORTRET JEDNOWYMIAROWY

Behawioryzm przestał być jedynie koncepcją akademicką: ten kontrowersyjny kierunek badań dawno wyszedł z laboratoriów i gabinetów uczonych. Wywarł on znaczny wpływ na wyobrażenia człowieka o samym sobie. Stał się szczególnie popularny w Stanach Zjednoczonych. Wielu współczesnych menedżerów, polityków i nauczycieli tego kraju całkowicie akceptuje portret behawiorystyczny. Widzą oni człowieka jako układ cybernetyczny, który charakteryzuje się określonym repertuarem reakcji: dzięki umiejętnemu sterowaniu środowiskiem społecznym, a więc instytucjami, komunikacją czy środkami przekazu, można ukształtować dowolne wzory zachowań. Jednocześnie ludzie ci zupełnie nie interesują się osobowością człowieka, jego aspiracjami, oczekiwaniami czy stylem myślenia: życie wewnętrzne jest jego prywatną sprawą: stanowi jedynie by- -product zewnętrznego zachowania. Nieważne jest to, czy człowiek jest dobry, ważne, aby dobrze działał w zautomatyzowanej fabryce, w szkole czy w urzędzie. Wykorzystując zdobycze behawioryzmu menedżerowie, politycy czy nauczyciele amerykańscy próbują uczyć ludzi reakcji pożądanych, próbują zmieniać człowieka. Trzeba przyznać, że często robią to lepiej niż ich poprzednicy z utopii naukowej Walden Two.

Czytaj dalej PORTRET JEDNOWYMIAROWY