Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

CHARAKTERYSTYCZNE BADANIA I METODY BADAWCZE

Dane empiryczne, na których Freud oparł swe teorie, składały się głównie z wypowiedzi i ekspresyjnych zachowań pacjentów poddawanych terapii psychologicznej. Aczkolwiek Freud w czasie studiów zapoznał się ze ścisłymi metodami XIX-wiecznej nauki, a zanim skierował swe zainteresowania ku psychologii, zdobył sobie solidną reputację jako badacz w dziedzinie medycyny, to jednak w swych badaniach nad psychiką ludzką nie posługiwał się metodą eksperymentalną ani technikami obserwacji kontrolowanej. Freud nie należał do ruchu psychologii eksperymentalnej, który Fechner zapoczątkował w 1860 roku, a Wundt w ciągu następnych dwóch dziesięcioleci przekształcił w naukę. Oczywiście Freud znał ten ruch, a filozofia Fechnera wywarła na niego wpływ, nie był jednak psychologiem eksperymentalnym. Freud nie przeprowadzał kontrolowanych eksperymentów psychologicznych, nie gromadził danych i nie dokonywał ich analizy ilościowej, jak to czynili inni XIX-wieczni psychologowie. Próżno byłoby szukać tabeli czy wykresu w jego obszernych dziełach. Freud nie posługiwał się też nigdy testem diagnostycznym ani żadną inną obiektywną metodą badania osobowości. Jego teoria rodziła się w czasie, gdy słuchał faktów i fantazji, relacjonowanych przez osoby o zaburzonej osobowości.

Jednakże poważnym błędem byłoby stwierdzenie, że wypowiedzi ludzi poddawanych terapii były jedynym tworzywem, z którego Freud formował swe teorie. Z pewnością równie ważna jak te surowe dane była rygorystycznie krytyczna postawa, jaką Freud przyjmował analizując swobodne skojarzenia swych pacjentów. Dzisiaj powiedzielibyśmy, że analizował swój surowy materiał przy użyciu metody odznaczającej się wewnętrzną spójnością. Wnioski wyciągane na podstawie jednej części materiału sprawdzał zestawiając je z danymi zawartymi w innych częściach, dzięki czemu ostateczne konkluzje dotyczące danego przypadku były oparte na mocno splecionej sieci faktów i wniosków. Freud w swej pracy postępował w niemal taki sam sposób, jak detektyw zbierający materiał dowodowy lub prawnik reasumujący sprawę sądowi przysięgłych. Wszystko musiało się dokładnie zgadzać ze sobą, zanim Freud uznał, że znalazł właściwą interpretację. Należy ponadto pamiętać, że materiał dotyczący jednego przypadku, zbierany przez pięć godzin tygodniowo w ciągu dwóch lub trzech lat, był ogromny i że Freud miał wiele sposobności do wielokrotnego sprawdzenia swych przypuszczeń, zanim zdecydował się na ostateczną interpretację. Zupełnie inaczej jest w typowym eksperymencie psychologicznym przeprowadzanym w kontrolowanych warunkach, w którym osobę badaną obserwuje się lub testuje przeciętnie tylko przez jedną lub dwie godziny. Z pewnością dwa z najważniejszych przyczynków Freuda do strategii badawczej to intensywne studiowanie pojedynczego przypadku oraz zastosowanie metody spójności wewnętrznej do sprawdzania hipotez.

Wielokrotnie Freud był zmuszony dokonywać rewizji swoich teorii, ponieważ nie można było za ich pomocą wyjaśnić w zadowalający sposób odkryć naukowych. Freud niechętnie odrzucał raz sformułowane w systematyczny sposób stanowisko teoretyczne, lecz historia psychoanalitycznej teorii osobowości od jej początków w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku do późnych lat dwudziestych bieżącego stulecia wykazuje zupełnie przekonywająco, że o poglądach Freuda decydowała ostatecznie waga materiału dowodowego -jaką on sam mu przypisywał. Aczkolwiek jego bliscy współpracownicy mogli mieć pewien wpływ na kształtowanie jego idei, to jednak zdaje się nie ulegać wątpliwości, że ostatecznym sprawdzianem trafności jego teorii był dla Freuda przede wszystkim własny samokrytycyzm i gotowość do kierowania się nowym materiałem dowodowym. Nawałnica pełnych oburzenia napaści na psychoanalizę, która rozpętała się zaraz po ogłoszeniu przez Freuda jego teorii dotyczącej seksualnej etiologii histerii i która trwała przez resztę jego życia, nie wywarła wpływu na jego idee. Przez całe życie zaledwie kilka razy odpowiedział swoim krytykom. Również niezadowolenie niektórych najbliższych współpracowników nie skłoniło Freuda do modyfikacji własnej teorii. Wydaje się, iż Freud był obdarzony wielką niezależnością intelektualną, która jest bez wątpienia jednym z warunków wstępnych wielkości.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.