Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

Eksperymentalne badania nad wytwarzaniem się pojęć dzieci

W nowszych badaniach eksperymentalnych nad wytwarzaniem się pojęć dzieci stosowano podobne metody, jak w doświadczeniach nad uczeniem się odróżniania. Punktem wyjścia było tu przyjęte przez behawiory- stów założenie, iż „zachowanie się jest wyznaczone przez pojęcia wtedy, gdy badany reaguje jednakowo na przedmioty należące do jednej i tej samej klasy, zaś na przedmioty nie należące do tej klasy albo reaguje odmiennie, albo wcale nie reaguje”51.

Najprostsza odmiana metody odróżniania w odniesieniu do zagadnienia wytwarzania się pojęć polega na tym, że po pierwszym etapie uczenia się, w którym dziecko wybiera określony bodziec pozytywny, a pomija negatywny, eksperymentator przekształca ten pozytywny bodziec, aby stwierdzić, czy i w jakim stopniu reakcja dziecka odnosi się do aspektu ogólnego, wspólnego różnym bodźcom pokrewnym. Na przykład w eksperymentach L. Longa“ dzieci w wieku od 3 do 6 lat miały do wyboru piłkę i klocek, widoczne przez okienko. Bodźcem pozytywnym była piłka — jej wybór nagradzano cukierkiem, który wypadał automatycznie ze skrzynki po naciśnięciu guzika przy właściwym okienku. Gdy dzieci nauczyły się wybierać stale piłkę, zastąpiono bodźce innymi przedmiotami o kształcie okrągłym i kanciastym. Pokazywano więc nie tylko piłki i klocki sporządzone z różnych materiałów i o różnej wielkości, lecz także pomarańczę, okrągłe pudełko, butelkę w.kształcie kulistym, następnie zaś bryły walcowate i figury płaskie okrągłe lub owalne w zestawieniu .z przedmiotami i figurami o prostych liniach i kątach. Wszystkie dzieci wybierały nadal bodźce, które cechował pewien stopień „okrągłości”, a gdy pokazano im. wieloboki,- cała grupa, z wyjątkiem dzieci 3-letńich, wybierała figury o większej liczbie boków, bardziej podobne do koła. Niektóre najstarsze dzieci określały spontanicznie ukształtowane pojęcie, np. mówiły: Jak tu. jest coś okrągłego, to wypada cukierek.

Eksperymentalne badania nad wytwarzaniem się pojęć dzieci – kontynuacja

Podobne badania na temat różnicowania pojęć: duży, mały i średni przeprowadził M. E. Thrum3 z dziećmi w wieku od 2 do 5 lat prawidłowych. wyborów zabawek, demonstrowanych w różnych układach, nie wzmacniano jednak nagrodą. Wyniki kilku serii prób wahały się w granicach 88 -100% dla pojęcia „duży”, 68 – 95% dla pojęcia „mały” i 48 – 67% dla pojęcia „średni”. Nie wystąpiła zależność od wieku. Najtrudniejszym zadaniem było uogólnianie wielkości przeciętnej.

Oprócz pojęć naturalnych, włączonych ‚w rzeczywiste doświadczenie dzieci, posługiwano się także w badaniach tego typu pojęciami sztucznymi, których prototypem są wzory Hulla — seria znaków chińskich zawierających wspólny pierwiastek, przyporządkowana nazwom bezsensownym. Oczywiście, zadania obmyślane dla dzieci w wieku przedszkolnym były o wiele prostsze. L. Welch i L. LongM badali tą metodą dwa rodzaje uogólnienia u dzieci. Uogólnienie poziome ‚odpowiada takim sytuacjom, kiedy dziecko nazywa podczas zabawy jakiś przedmiot raz cegłą, to znów kominem, innym razem pociskiem, jeśli nim rzuca do celu. Przykładem pionowego uogólniania w warunkach naturalnych jest nazywanie wróbla ptaszkiem, zwierzęciem, żywym stworzeniem — a więc włączanie obiektu do coraz szerszych klas. Dzieci w wieku 5 – 7 lat uczyły się bez trudu określać za pomocą trzech par sztucznych słów dwa różne klocki, spełniające odmienne funkcje w sytuacjach zabawy w rzucanie, bicie w bębenek i ważenie towarów nauczyły się też wspólnych trzech nazw dla obu klocków zależnie od tego, czy klocki były „pociskami”, „pałeczkami”, czy też „odważnikami”. Natomiast dużą trudność sprawiała dzieciom inna sytuacja eksperymentalna, w której najpierw nadawano nazwy czterem różnym klockom, potem łączono je parami pod wspólną nazwą, a w końcu’tworzono jedną klasę nadrzędną. Ten typ zadania ilustruje rysunek 41.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.