Fromm i kształtowanie się charakteru człowieka

Później Fromm (1964) opisał szósty dwubiegunowy wymiar charakteru, a mianowicie typ nekrofiliczny, dla którego pociągająca jest śmierć, oraz typ biofiliczny, który jest zakochany w życiu. Fromm podkreśla, że to, co można by uważać za analogię między tą koncepcją a instynktami życia i śmierci u Freuda, w rzeczywistości nie jest analogią. Według Freuda zarówno instynkt życia, jak i śmierci są nieodłącznymi elementami biologii człowieka, podczas gdy dla Fromma życie jest jedynym pierwotnym potencjałem. Śmierć jest tylko czymś wtórnym i pojawia się na scenie dopiero wtedy, gdy siły życiowe poniosą porażkę.

Z punktu widzenia właściwego funkcjonowania określonego społeczeństwa jest absolutnie niezbędne, aby charakter dziecka był kształtowany zgodnie z potrzebami tego społeczeństwa. Zadaniem rodziców i systemu oświaty jest sprawić, by dziecko chciało postępować w taki sposób, w jaki powinno postępować, aby dany system ekonomiczny, polityczny i społeczny został utrzymany. Tak więc w systemie kapitalistycznym trzeba ludziom wpoić pragnienie oszczędzania, aby zapewnić kapitał rozwijającej się gospodarce. Społeczeństwo, które rozwinęło system kredytowy, musi dbać o to, żeby ludzie odczuwali wewnętrzny przymus terminowego spłacania swych zobowiązań. Fromm podaje liczne przykłady typów charakteru, które kształtują się w demokratycznym społeczeństwie kapitalistycznym (1947).

Nakładając na ludzi wymagania sprzeczne z ich naturą, społeczeństwo wypacza ich i frustruje. Alienuje ludzi z ich „ludzkiej sytuacji” i uniemożliwia im stworzenie podstawowych warunków egzystencji. Na przykład, według Fromma, zarówno kapitalizm, jak i komunizm starają się uczynić z jednostki robota, płatnego niewolnika, zupełne zero i często udaje się im doprowadzić człowieka do choroby psychicznej, postępowania antyspołecznego lub czynów autodestrukcyjnych. Fromm nie waha się napiętnować całego społeczeństwa jako chorego, gdy nie zaspokaja ono podstawowych potrzeb ludzkich (1955).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *