Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

„NOBILITACJA” DZIELNIC MIASTA CZ. II

Istnieją trzy główne teorie rozwoju miasta. Zgodnie z modelem stref koncentrycznych miasto rozwija się w koncentrycznych kręgach wokół obszaru centralnego, zdominowanego przez urzędy i handel. Według modelu sektorowego miasto rozwija się w sektorach w kształcie klina, które wychodzą z centrum i różnią się strukturą użytkowania gruntu. Model wieloośrodkowy zakłada, że miasto posiada nie jeden, ale wiele obszarów „centralnych”, sąsiadujących z obszarami o odmiennej strukturze użytkowania gruntu. Społeczna analiza obszaru miejskiego opisuje strukturę zamieszkania w miastach w kontekście sytuacji rodzinnej, statusu społecznego oraz rasy i narodowości mieszkańców. W tym ujęciu, stanowiącym rodzaj syntezy wcześniejszych teorii, sytuacja rodzinna stymuluje rozwój miast w koncentrycznych kręgach, status społeczny znajduje wyraz w rozwoju sektorowym, a segregacja rasowa i narodowościowa sprzyja rozwojowi wieloośrodkowemu.

Pojęcia Gemeinschaft („wspólnota”) i Gesellschaft („społeczeństwo” lub „zrzeszenie”) opisują, odpowiednio, życie wiejskie i miejskie. Życie na wsi, w przeciwieństwie do życia miejskiego, opiera się na osobowych stosunkach międzyludzkich i identyfikacji jednostki ze zbiorowością. Simmel twierdzi, że bezosobowy, racjonalny i pozornie nieprzyjazny sposób bycia mieszkańców miast jest formą samoobrony przed chaosem i dezorientacją życia miejskiego. Badacz ten podkreśla jednak, że miasto zapewnia także szeroki zakres wolności i możliwość wyboru wśród różnorodności społecznej, jaka jest niedostępna na wsi. Według Wirtha na interakcję społeczną w mieście wpływa wielkość, zagęszczenie i stopień społecznego zróżnicowania populacji. Bardziej współczesny badacz miasta, Gans, ma wyraźnie pozytywne poglądy. Postrzega on miasto jako zespół „miejskich wiosek”, w których ludzi łączy względnie homogeniczna subkultura o silnych więzach międzyosobowych i zainteresowanie osiąganiem celów zbiorowych. Uważa także, że miasto to inkubator społecznego zróżnicowania i kreatywności.

Miasta borykają się z licznymi problemami. W wielu miastach szerzy się przestępczość i narkomania: władze miejskie działają w warunkach pogłębiających się trudności finansowych: ulice miast są coraz bardziej zatłoczone.

Ambitne projekty odnowy miast w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych naszego stulecia nie były aż tak skuteczne, jak zapowiadano. Często prowadziły jedynie do naruszenia istniejących społeczności i przesiedlenia ludzi ubogich. Ostatnio nasila się tendencja do odzyskiwania zaniedbanych części miasta przez wykupywanie i remont starych budynków oraz przebudowę infrastruktury. „Nobilitacja” ubogich dzielnic jest zazwyczaj dziełem ludzi białych i młodych i nie rozwiązuje problemu biedoty miejskiej.

Ważnym polem badań socjologicznych są zachowania zbiorowe. W rozdziale w w tym omówimy niektóre typowe formy zachowań zbiorowych, takie jak tłum, plotka, opinia publiczna, „szal”, moda, panika i histeria masowa. Szczególną uwagę poświęcimy różnym typom, właściwościom i modelom wyjaśniania ruchów społecznych – lepiej zorganizowanej i trwalszej formie zachowań zbiorowych.

Przedmiotem badań socjologicznych są w pewnym sensie wszystkie formy zachowań „zbiorowych”. Istnieje jednak różnica między działaniami, które wyznaczają odrębny obszar „zachowań zbiorowych”, a formami działań zbiorowych, na jakich skoncentrowaliśmy się w tej książce. Zachowania zbiorowe to w pewnym stopniu spontaniczne i krótkotrwałe działania społeczne stosunkowo dużej liczby ludzi znajdujących się w niejasnej sytuacji. Przykładami „tłumów”, którymi interesują się badacze zachowań zbiorowych, są duże demonstracje antywojenne i publiczność koncertów rockowych. W kręgu zainteresowań socjologów mieszczą się również najnowsze tendencje i chwilowe dziwactwa mody i sposobów zachowania się, zmiany „opinii publicznej” oraz panika czy histeria, jakie mogą być skutkiem jakiejś klęski (takiej jak pożar czy tornado, które niszczą pewien obszar). Przedmiotem analizy zachowań zbiorowych są także kwestie związane z tworzeniem się i funkcjonowaniem ruchów społecznych (np. ruchu praw obywatelskich).

OGRANICZONE, KRÓTKOTRWALE DZIAŁANIE SPOŁECZNE. Uczestnictwo w zachowaniach zbiorowych jest jedynie czasowe. Interakcja biorących w nich udział ogranicza się do szczególnej sytuacji – koncertu, demonstracji, ucieczki przed pożarem – i zazwyczaj nie trwa dłużej niż ta sytuacja. Interakcja ta jest więc zarówno pod względem zasięgu, jak i czasu trwania, bardziej ograniczona niż w przypadku grup społecznych czy organizacji.

NIEPEWNA IDENTYFIKACJA I GRANICE SPOŁECZNE. Granice między uczestnikami jakiejkolwiek formy zachowań zbiorowych a osobami, które nie biorą w nich udziału, nie zawsze są wyraźne. Na przykład: wokół miejsca demonstracji zawsze gromadzi się wielu ludzi, z których niektórzy nie są jej uczestnikami, lecz jedynie widzami pragnącymi zorientować się w sytuacji. Uczestnicy zachowań zbiorowych (takich jak tłum na koncercie rockowym) nie muszą się ani znać, ani identyfikować z sobą.

SŁABE LUB NOWO WYTWORZONE NORMY SPOŁECZNE. W zachowaniach zbiorowych ogólnie obowiązujące normy społeczne nie dają wystarczających wskazówek co do właściwego sposobu działania. W konsekwencji, zachowania zbiorowe są z reguły bardziej spontaniczne i nieprzewidywalne niż zachowania w bardziej jasnym i uporządkowanym społecznie kontekście.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.