Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

O kształtowaniu zdolności – dalszy opis

Należy od razu wyraźnie’rozróżnić u człowieka dwa rodzaje zdolności: po pierwsze, zdolności wrodzone lub naturalne, biologiczne co do swej istoty, i po drugie, zdolności specyficznie ludzkie, o pochodzeniu społeczno-historycznym.

Przez zdolności pierwszego rodzaju rozumiem takie zdolności, jak zdolność szybkiego tworzenia i różnicowania związków warunkowych lub odporność na działanie bodźców ujemnych czy nawet zdolność analizy, np. sygnałów dźwiękowych itp. Wiele z tych zdolności jest wspólnych dla człowieka i zwierząt wyższych. Mimo że zdolności tego rodzaju są bezpośrednio związane z wrodzonymi zadatkami, nie są one z nimi tożsame.

Zgodnie z ogólnie przyjętą definicją, którą wprowadził u nas B. M. Tiepłow, zadatki są to wrodzone właściwości anatomiczno- -fizjologiczne. Te własności stanowią tylko jeden z warunków rozwoju określonych zdolności, a mianowicie warunek wewnętrzny, tkwiący w samym podmiocie. A zatem zadatki w ogóle nie są kategorią psychologiczną (Tiepłow, 1949).

Co innego zdolności, w tym również zdolności, które określiłem jako wrodzone. Nie są to same zadatki, lecz to, co kształtuje się na ich podstawie. Ogólnie przyjęta definicja zdolności mówi o tym, że są to właściwości jednostki, których całokształt warunkuje skuteczność działania określonego rodzaju. Ma się tu na myśli właściwości rozwijające się w ontogenezie w procesie działania i w związku z tym zależne od warunków zewnętrznych.

Wyżej przytoczono jako przykład zdolności wrodzonych zdolność do szybkiego tworzenia związków warunkowych. Oczywiście, każdy normalny człowiek, jak i każde zwierzę, ma niezbędne do tego warunki anatomiczno-fizjologiczne. Jest jednak dobrze znany następujący fakt: u zwierząt o dużym „doświadczeniu laborato- ryjnym” wytwarzanie sztucznych odruchów warunkowych i róż- nicowań przebiega szybciej niż w przypadku zwierząt nie mają- cych takiego doświadczenia. Oznacza to, że w procesie nabywania przez zwierzę doświadczenia laboratoryjnego coś się zmienia w jego możliwościach, powstają jakieś zmiany wewnętrzne – zwierzę nabywa zdolności skuteczniejszego rozwiązywania zadań laboratoryjnych (Leontiew, Bobniewa, 1958).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.