ALFRED ADLER CZ. II

W 1935 roku Adler osiedlił się w Stanach Zjednoczonych, gdzie nadal prowadził praktykę psychiatryczną i pełnił funkcję profesora psychologii lekarskiej w Wyższej Szkole Medycznej na Long Island (Long Island College of Medicine). Adler był płodnym pisarzem i niestrudzonym wykładowcą. W ciągu swego życia opublikował setki książek i artykułów. The practice and theory of individual psychology (1927 – Praktyka i teoria psychologii indywidualnej) jest prawdopodobnie najlepszym wprowadzeniem do jego teorii osobowości. W bardziej skrótowej formie poglądy Adlera zostały przedstawione w Psychologies of1930 (1930 – Psychologia roku 1930) oraz w „International Journal of Individual Psychology” (1935). Heinz i Rowena Ansbacherowie (1956, 1964) zredagowali i opatrzyli komentarzami dwa tomy zawierające obszerny wybór prac Adlera. Te dwa tomy są najlepszym źródłem informacji o psychologii indywidualnej Adlera. Opublikowano dwie książki poświęcone biografii Adlera (Bottome, 1939: Orgler, 1963).

Czytaj dalej ALFRED ADLER CZ. II

Regiony osoby i środowiska

Zasadnicze pojęcia strukturalne omówione w tym podrozdziale to przestrzeń życiowa, składająca się z osoby otoczonej przez środowisko psychologiczne. Osoba jest zróżnicowana na region percepcyjno-motoryczny oraz region wewnętrzno-osobisty. Region wewnętrzno-osobisty jest podzielony z kolei na grupę komórek obwodowych i komórek centralnych. Również środowisko psychologiczne jest zróżnicowane na regiony. Przestrzeń życiową okala otoczka zewnętrzna, która stanowi część nie- psychologicznego, czyli obiektywnego, środowiska.

Czytaj dalej Regiony osoby i środowiska

Procesy zachodzące w trakcie warunkowania sprawczego

Zmieniając warunki, w których po naciśnięciu dźwigni następowało wzmocnienie, Skinner wyprowadził dużą liczbę zasad uczenia się, sformułowanych oczywiście w ujęciu koneksjonistycznym. Wiele spośród tych zasad czy praw pozwoliło lepiej zrozumieć nabywanie i utrwalanie określonych reakcji, oraz warunki, w których reakcje te zanikają, czyli zostają wygaszone w wyniku ich niewzmacniania.

Czytaj dalej Procesy zachodzące w trakcie warunkowania sprawczego

Temat determinacji zdolności

Podobny punkt widzenia znajdujemy u B. G. Ananiewa (1962), który uważa, że w badaniu zdolności nie wolno ograniczać się do stopnia przyswojenia wiadomości, nawyków i’umiejętności z zakresu określonych przedmiotów szkolnych. „Bezpośredni efekt” nauczania nie jest wprost powiązany ze zdolnościami ogólnymi. Według Ananiewa, należy badać wyuczalność, tj. podatność dziecka na nauczanie. A zatem to, co A. N. Leon- tiew traktuje jako wynik „formalny”, S. L. Rubinsztejn i B. G. Ananiew uważają za podstawę rozwoju zdolności.

Czytaj dalej Temat determinacji zdolności

Koncepcja Freuda

Szczupłość miejsca nie pozwala nam także podać zestawienia wszystkich opublikowanych prac Freuda. Poczynając od Über der Traum w 1900 roku, a kończąc na wydanej pośmiertnie w 1940 roku pracy An outline of psychoanalysis, psychologiczne prace Freuda wypełniają 24 tomy kompletnego, wzorcowego wydania angielskiego (1953-1974). Czytelnikowi, który nie zna stworzonej przez Freuda teorii osobowości, można polecić następujące jego książki: Über der Traum (1900: wyd. poi. O marzeniu sennym, 1923), Zur Psychopatologie des Alltagslebens (1901: wyd. poi. Psychopatologia życia codziennego, 1912), Vorlesungen zur Einführung in die Psychoanalyse (1917: wyd. pol. Wstęp do psychoanalizy, 1935), Neue Folge der Vorlesungen zur Einführung in die Psychoanalyse (1933 – Nowy wstęp do psychoanalizy), An outline of psychoanalysis (1940 – Zarys psychoanalizy).

Czytaj dalej Koncepcja Freuda

Badania prowadzone przez teoretyków osobowości

Teoria bodźca – reakcji sformułowana przez Hulla, w formie zmodyfikowanej przez Millera i Dollarda oraz innych teoretyków, niewątpliwie dała początek bardzo dużej liczbie badań. Znalazła ona zastosowanie nie tylko w dziedzinie uczenia się zwierząt i ludzi, lecz także w psychologii, badaniach nad zachowaniem społecznym oraz w psychopedagogice. Nawet na antropologię społeczną teoria ta wywarła większy wpływ niż jakakolwiek inna teoria, z wyjątkiem Freuda. Ponadto liczba badań eksperymentalnych inspirowanych przez tę teorię jest dużo większa niż liczba badań inspirowanych przez jakąkolwiek inną rozpatrywaną przez nas teorię. Wprawdzie środowisko badaczy jest tu bardziej jednorodne, ale i tak duża część badań została podjęta przez osoby, które miały bezpośredni kontakt z Hullem.

Czytaj dalej Badania prowadzone przez teoretyków osobowości

Formy służenia w praktyce

Dotknęliśmy tu drugiego momentu, równie istotnego – naszym zdaniem – dla stanu amerykańskiej psychologii dziecka w omawianym okresie, jak charakteryzowane dotychczas wrastanie jej w ogólny nurt teoretyczny psychologii. Momentem tym są początki włączania omawianej dyscypliny-do realizacji zadań praktycznych o szerszej doni.osłości społecznej, a nie tylko, jak dawniej, celów węższych, raczej indywidualnych. Rozwojowa i wychowawcza psychologia dziecka wyrastała wszędzie, również w Stanach Zjednoczonych, z potrzeb praktyki.

Czytaj dalej Formy służenia w praktyce

Zastosowanie lewinowskiej teorii osoby

Inna uczennica Lewina, Mahler (1933), stwierdziła, że im wyższy stopień realności drugiego zadania, tym większą wartość substytucyjną będzie ono miało względem pierwszego zadania. Jeśli więc dziecku przerwie się w połowie rysowanie obrazka, a następnie pozwoli mu się opowiedzieć, jak dokończyłoby go, gdyby miało taką sposobność, to jest mniej prawdopodobne, że powróci do pierwotnego zadania, niż gdyby polecono mu pomyśleć czy wyobrazić sobie, w jaki sposób by je dokończyło. Przyjmuje się, że mówienie o pewnej czynności jest bardziej realistyczne niż myślenie o niej. Jak jednak wynika z pracy Sliosberga (1934), to, w jakim stopniu coś bardziej realnego można zastąpić czymś mniej realnym, zależy od charakteru sytuacji. W sytuacji relaksu czy zabawy fantazjowanie może być równie zadowalające jak rzeczywista czynność ruchowa, podczas gdy w sytuacji o charakterze bardziej poważnym fantazjowanie może nie mieć w ogóle żadnej wartości substytucyjnej.

Czytaj dalej Zastosowanie lewinowskiej teorii osoby

SYMPATIA

Zaznaczyć od razu trzeba, że zjawisko, o które tu idzie przede wszystkim psychologom społecznym zaczynając od McDougalla, nie pokrywa się z potocznym ujęciem sympatii. W potocznym rozumieniu sympatia jest bliska współczuciu w sensie życzliwości. Idzie tu o pewną harmonizację uczuć doznającego i obserwatora, które jednak nie muszą być identyczne. Przykre uczucie, które jest wywołane nieszczęściem drugiego człowieka, nie musi posiadać tego samego odcienia. Współczując lękom i obawom mego znajomego, niekoniecznie sam lękam się i obawiam. Jest mi tylko przykro, że on tych uczuć doznaje.

Czytaj dalej SYMPATIA