Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

PRZEMIANY HISTORYCZNE CZ. II

Historyczne zmiany w rozkładzie osiągnięć naukowych w ciągu życia są znaczne. Na przykład, w fizyce wskaźnik dorobku ludzi urodzonych między rokiem 1785 a 1867 wzrasta stale od 25 roku życia dochodząc do szczytu w 35 roku życia, a następnie maleje stale do 65 roku życia. Ten sam wskaźnik dla ludzi urodzonych przed 1785 wzrasta od 25 roku życia do szczytu w 45, po czym następuje spadek z początku ostry, następnie łagodny do 75 roku życia. Lehman opublikował podobne dane dotyczące osiągnięć w zakresie geologii, matematyki, wynalazków praktycznych, botaniki, patologii, taksonomii medycznej, medycyny i higieny, nauk ekonomicznych i politycznych, oświaty, filozofii, elektrotechniki, literatury pięknej oraz pieśni kościelnych. Natomiast inne wyniki daje porównanie osiągnięć ludzi urodzonych w różnych okresach historycznych w zakresie chemii, astronomii i malarstwa olejnego. W wielu wypadkach spadek produktywności był szybszy u ludzi żyjących później. Lehman wyjaśnia to skróceniem czasu między osiąganym dorobkiem a uzyskaniem uznania społecznego. Szybsze publikowanie prac i uzyskiwanie patentów może stwarzać pozory, że w późniejszych okresach historycznych dorobek twórczy staje się udziałem ludzi stosunkowo młodszych. Wcześniejszemu zdobyciu uznania społecznego sprzyjać może również to, iż w wyniku zmian społecznych nauką i sztuką, uprawianą dotychczas przez amatorów- przedstawicieli klas uprzywilejowanych i niepracujących, zajmują się obecnie zawodowo ludzie mający przygotowanie fachowe.

Badania nad ustabilizowanymi, trwałymi grupami społecznymi o konserwatywnych postawach wykazują wyraźnie historyczną tendencję do przywództwa ludzi starszych. Fakt ten jest raczej skutkiem aniżeli przyczyną stabilności tych grup społecznych. Wykazano bowiem, że przywódcami nowych religii i nowych ruchów religijnych byli przeważnie ludzie stosunkowo młodzi. Te same tendencje przejawiają się w ruchach społecznych innego typu, jak np. w nowych związkach zawodowych, partiach politycznych i grupach wojskowych.

W sporcie tendencja historyczna wskazuje, iż lepsze wyniki uzyskują ludzie nieco starsi. Nie byłoby jednak zaskoczeniem stwierdzenie, że obecnie tendencja ta jest odwrotna. Możliwe, że w sporcie, a prawdopodobnie także w nauce i sztuce, tendencja historyczna zmienia się zależnie od rozpatrywanej dziedziny działalności. Jest także prawdopodobne, że dokładniejsze zbadanie tych zmian pozwoliłoby lepiej sformułować wnioski dotyczące przyczyn i warunków wpływu wieku na działalność ludzi. Istnieje wyraźny kontrast między wpływem wieku na przywództwo społeczne a wpływem na twórczość w zakresie nauki i sztuki, a także na wyniki sportowe. Szczytowe lata przywództwa społecznego przypadają na okres między 50 a 70 rokiem życia, podczas gdy najwyższe osiągnięcia intelektualne i sportowe przypadają między 20 a 40 rokiem życia. Przywódcy społeczni są przy tym obecnie przeciętnie starsi niż ich poprzednicy, natomiast twórcy w dziedzinie sztuki i nauki uzyskują najlepsze wyniki w nieco wcześniejszym wieku niż twórcy dawniejsi. W generacjach wcześniejszych okresy życia, w których uzyskiwano osiągnięcia, były dłuższe niż dla generacji późniejszych. Przyczyny tego faktu mogą być różnorodne: wyższe kryteria stosowane do oceny osiągnięć grup urodzonych w późniejszych okresach, większe współzawodnictwo, zwiększenie możliwości publikacji, bodźce natury finansowej, wyższy stan oświaty, większe możliwości pracy badawczej, przechodzenie na stanowiska administracyjne lub różnice dotyczące poziomu intelektualnego, spowodowane większą selekcją w pokoleniach urodzonych dawniej.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.