Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

Rozwój gramatycznej struktury mowy

Równolegle z rozwojem zasobu słownictwa dziecko opanowuje strukturę gramatyczną języka ojczystego. Na podstawie materiałów zebranych przez polskich językoznawców: Leona K ac zm a r k a (1953), Pawła Smoczyńskiego (1955), Marię Zarębinę (1965) i innych można ustalić kolejność występowania1 form fleksyjnych w mowie dzieci. Ze względu na nierównomierne tempo rozwoju mowy różnych dzieci trudno podać dokładnie, w jakim wieku dana forma językowa jest w pełni opanowana. A oto najważniejsze prawidłowości dotyczące rozwoju fleksji:

– Formy przypadkowe rzeczownika pojawiają się w wieku od 1:6 do 2:3 w następującej kolejności: dopełniacz, celownik, miejscownik i: na- rzędnik, przy czym dziecko opuszcza często przyimek w wyrażeniu przy- imkowym: mówi np. domu (= w domu), babci (- do babci), tole (- na stole).

– Rozwój deklinacji przymiotnikowo-zaimkowej jest późniejszy niż deklinacji rzeczownikowej. Najpóźniej, pod koniec 3 r.ż., rozwija się deklinacja zaimka osobowego. Dzieci przyswajają sobie wcześniej formy liczby pojedynczej niż mnogiej wszystkich odmiennych części mowy.

– W zakresie odmiany czasowników (koniugacji) dziecko rozróżnia najpierw czasy: teraźniejszy i przeszły, następnie stronę czynną i zwrotną. Do 2 lat, a czasami dłużej, miesza osoby pierwszą i drugą oraz używa formy osoby trzeciej w funkcji osoby pierwszej. Mówi np. o sobie Inusia bawi lalą (zamiast: „Bawię się lalką”). Myli też odmianę liczby pojedynczej i mnogiej czasownika. W 3 roku życia dokonuje się odróżnicowanie tych form. W tym samym wieku pojawia się tryb przypuszczający, czas przyszły prosty i złożony, imiesłowy i formy nieosobowe.

– Początkowo wiele trudności sprawia dzieciom kategoria rodzaju. Dziecko miesza rodzaj żeński i męski, zwłaszcza przy odmianie czasowników, zależnie od przewagi wzorców otoczenia (np. chłopiec wychowywany w gronie kobiet mówi o sobie jakby był dziewczynką).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.