Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

Sądy spostrzeżenia wewnętrznego

Oczywiste sądy spostrzeżenia wewnętrznego nie są jedyną klasą sądów oczywistych. Sądy oczywiste dotyczyć mogą tylko przedmiotów wtórnych. Oczywisty jest mój sąd, iż słyszę przyjemny akord, nie jest natomiast oczywiste, czy akord ten istnieje. Sądy niewątpliwe mają za przedmiot akty psychiczne i to akty doświadczane w teraźniejszości. Natomiast przypominanie sobie własnych przeżyć nie odznacza się już oczywistością. Łatwo fakt ów wyjaśnić na podstawie zasygnalizowanego wyżej rozróżnienia .przedmiotu pierwotnego i wtórnego świadomości. Gdy np. słyszę pewien akord, to owo właśnie dokonujące się słyszenie jest przedmiotem wtórnym mojej świadomości, przedmiotem, którego istnienie jest nie- powątpiewalne. Natomiast w przypomnieniu, że akord ten niegdyś się słyszało, samo słyszenie akordu dane jest jako przedmiot wtórny. Można więc w tym wypadku być jedynie pewnym faktu przypominania sobie, nie zaś tego, że w rzeczywistości zaszło to, co sobie przypominamy. Istnienie przedmiotu pierwotnego świadomości jest tu jedynie wysoce prawdopodobne, nigdy zaś pewne, stąd też wartość poznawcza przypomnienia nie posiada tej samej rangi, co wartość spostrzeżenia wewnętrznego w modusie czasowym teraźniejszości.

Zresumujmy obecnie, na czym opiera się oczywistość spostrzeżenia wewnętrznego. Otóż każdemu przedstawieniu towarzyszy przedstawienie tego przedstawienia, czyli świadomość wtórna. Stanowi ona sąd dotyczący właśnie dokonywanego aktu psychicznego i to sąd zespolony w jedno ze swoim przedmiotem. Owa jedność spostrzegającego z doznającym gwarantuje oczywistość spostrzeżenia wewnętrznego. Gdyby skim „vérités de raison”. Prawdy rozumowe w przeciwieństwie do twierdzącego i aposterioryczmego charakteru prawd faktualnych są negatywne i aprioryczne. doświadczenie wewnętrzne pozostawało do aktu w stosunku, w jakim skutek pozostaje do przyczyny, me stanowiłoby z nim jedności i wówczas nie moglibyśmy mówić o jego koniecznym istnieniu, natomiast za Kartezjuszem moglibyśmy podejrzewać, iż ów wtórny sąd świadomości jest przejawem zwodzenia nas przez „złośliwego demona”. Brentanowski sposób tłumaczenia oczywistości spostrzeżenia wewnętrznego inspirowany jest tezą kartezjańską, iż świadomość i przedmiot spostrzeżenia wewnętrznego „ne sont qu’une meme chose”. Owa jedna i ta sama rzecz – to jedność dwu elementów, aktu doświadczenia wewnętrznego i jego przedmiotu. Ja, który doznaję i ja, który owo doznawanie z oczywistością postrzegam – to indywidualnie ta sama osoba.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.