Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

STRUKTURA OSOBOWOŚCI WEDŁUG SKINNERA

Spośród wszystkich teoretyków osobowości, których poglądy są omawiane w niniejszej książce, Skinner przejawia zdecydowanie najmniejsze zainteresowanie zmiennymi strukturalnymi. Nie dziwi to jednak w świetle tego, co powiedzieliśmy o jego ogólnym sposobie podejścia do badań nad zachowaniem.

Skinner koncentruje się przede wszystkim na zachowaniu, które można zmodyfikować. Dlatego też mało interesuje się tymi cechami zachowania, które wydają się względnie trwale. Postawa ta jest głównie konsekwencją nacisku, jaki kładzie on na kierowanie zachowaniem. Przewidywanie i wyjaśnianie można osiągnąć dzięki znajomości trwałych i podlegających modyfikacji aspektów osobowości. Kierowanie natomiast osiąga się jedynie za pośrednictwem modyfikacji: kierowanie implikuje możność zmieniania środowiska w celu uformowania różnych wzorców zachowania.

Skinner jednak nie twierdzi nigdy, że wszystkie czynniki determinujące zachowanie znajdują się w środowisku. Po pierwsze utrzymuje on, że sama wrażliwość organizmu na wzmocnienie ma podłoże genetyczne i rozwinęła się w drodze ewolucji, ponieważ zdolność uczenia się o ważnych zdarzeniach zachodzących w środowisku pomaga utrzymać się przy życiu. Po drugie Skinner stwierdza, że u danego gatunku czy danej jednostki pewne zachowania mogą zostać uwarunkowane łatwiej niż inne. Uznaje on także, że pewne zachowania mogą mieć podłoże wyłącznie genetyczne, tak iż doświadczenie nie będzie miało na nie żadnego wpływu. Skinner widzi pewną analogię między podłożem dziedzicznym a podłożem środowiskowym zachowania – sądzi on, że proces ewolucji kształtuje zachowanie wrodzone gatunku, tak jak środowisko kształtuje zachowania wyuczone jednostki. Niemniej jednak ostrzega, że do genetycznych wyjaśnień zachowania powinno się podchodzić z ostrożnością, zarówno dlatego, iż czynniki ewolucyjne determinujące formę zachowania wrodzonego nie są obser- wowalne, jak i dlatego, iż wiele zachowań uważanych za wrodzone mogło w rzeczywistości zostać ukształtowanych przez doświadczenie (Skinner, 1969). Tak więc Skinner niewątpliwie nie twierdzi, iż zachowanie jednostki jest jedynie wytworem środowiska. Po prostu kładzie on mniejszy nacisk na praktyczną doniosłość zmienności biologicznej, ponieważ w nauce o charakterze czysto behawioralnym zmienność tę niełatwo poddać kontroli.

Przy dobieraniu zmiennych zależnych (reakcji) Skinner zwraca uwagę przede wszystkim na ich prostotę oraz na regularny charakter ich związku ze zmiennymi środowiskowymi. Podstawowa klasyfikacja zachowania wprowadzona przez Skin- nera polega na rozróżnieniu między zachowaniem sprawczym (operant) i reaktywnym 0respondent). Rozróżnienie to oparte jest przede wszystkim na różnicy między reakcjami emitowanymi (emitted) a reakcjami wywołanymi (elicited). Jak już wspominaliśmy, Skinner interesuje się głównie zachowaniami sprawczymi, które są emitowane pod nieobecność jakiegokolwiek wywołującego je bodźca. Natomiast zachowanie reaktywne jest wywoływane przez znany bodziec: najlepszym przykładem może tu być odruch źreniczny lub odruch kolanowy, w wypadku których znana i stosunkowo niezmienna reakcja jest związana z określonym bodźcem. Później powiemy więcej o tym rozróżnieniu.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.