Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

System słowny

Różnice, jakie istnieją w tym zakresie między człowiekiem a zwierzętami, wiąże się zazwyczaj z systemem słownym. Słowne określenie cechy, na którą trzeba reagować (np. „barwa zielona”), niewątpliwie ułatwia prawidłowe ukierunkowanie reakcji i jej wykonanie po okresie odroczenia. Określenie słowne nie dotyczy zazwyczaj tylko cechy przedmiotu, na którą trzeba reagować, ale zawiera także informacje (przeważnie skrótowe) pobudzające do działania. Sformułowanie „barwa zielona” byłoby niewystarczające, gdyby nie uzupełniające informacje, że w pudełku tej właśnie barwy znajduje się przedmiot x. Pamiętanie bodźców jako czynników pobudzających i ukierunkowujących działanie staje się na skutek werbalizacji bardziej trwałe.

Można przypuszczać, że system słowny decyduje także o dużych różnicach między człowiekiem a zwierzętami w maksymalnej długości okresu odroczenia. U człowieka pamiętanie treści zwerbalizowanych bywa niekiedy tak trwałe, że trudno określić jego granice. Z pamiętaniem wiąże się zdolność do działania zgodnego z owymi treściami, co wyraża się w reakcjach odroczonych będących przedmiotem pomiaru.

Za słusznością przytoczonej interpretacji różnic między człowiekiem a zwierzętami w dziedzinie reakcji odroczonych przemawiają dane z badań porównawczych ludzi w sytuacji swobodnej i utrudnionej werbalizacji, badania porównawcze dzieci w różnych okresach rozwojowych ze specjalnym uwzględnieniem stadiów wczesnych, kiedy następuje intensywny rozwój mowy, badania osób niedorozwiniętych umysłowo, u których system słowny jest zaburzony. Gdy werbalizacja jest utrudniona, obserwuje się z reguły wyniki gorsze od tych, które uzyskują osoby badane w przypadku pełnej swobody i możliwości posługiwania się określeniami słownymi (Skalet, 1931). Reakcje odroczone u dzieci wskazują na wyraźne zmiany rozwojowe postępujące równolegle z rozwojem mowy (Miller, 1934). Osoby niedorozwinięte umysłowo zachowują się często podobnie jak małe dzieci, które nie posługują się jeszcze określeniami słownymi, ich reakcje odroczone pozbawione są w dużej mierze cech znamiennych dla człowieka (Wacuro i Nikolski, 1956).

Przytoczone badania, aczkolwiek prowadzone odrębnymi torami, wskazują na istnienie analogiczych różnic w dziedzinie uczenia się między człowiekiem a zwierzętami. Różnice te dotyczą głównie sposobów i szybkości uczenia się, trwałości jego efektów, zmian, jakie zachodzą pod wpływem modyfikacji warunków, oraz zakresu treści i zdają się wynikać przede wszystkim z odmienności układów sygnałów, jakie funkcjonują u człowieka i u zwierząt. System słowny decyduje w dużej mierze o znacznie większych możliwościach człowieka w zestawieniu ze zwierzętami. Podkreślamy raz jeszcze, że nie chodzi tu wyłącznie o słowa działające z zewnątrz i różnice w ich odbiorze, ale również o uzupełnienia werbalne dokonywane przez człowieka w stosunku do jego percepcji obrazowej (niewerbalnej).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.