Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

Wychowanie i naczanie jako wyznaczniki rozwoju

Termin „wyznaczniki” używany jest w polskiej psychologii przez S. Gerstmanna (1966), przy czym autor wyróżnia wyznaczniki pierwotne: środowisko biologiczne i układ sytuacji zewnętrznych, orientacyjne i kierownicze funkcje procesów świadomości, doświadczenie, oraz wtórne: czynne lub utajone postawy kształtujące się na podłożu neurody- dziecka, do wieku życia, a także do indywidualnych właściwości wychowanka.

Wychowanie, podobnie jak nauczanie, przekracza jednak granice wyznaczone przez aktualny poziom rozwoju psychicznego jednostki lub grupy jednostek (zespołu dziecięcego, klasy szkolnej, drużyny harcerskiej itp.). Jest ono wychowaniem rozwijającym, zgodnie z tezą L. S. W y – gotskiego, że skuteczne są takie odziaływania kształcące, które wyprzedzają rozwój i ukierunkowane są na cechy będące dopiero w zalążku, a jeszcze niedojrzałe.

Mimo różnorodności i niejednolitości wpływów wychowawczych, a może właśnie dlatego, że wychowanie jako system oddziaływań jest plastycznym zespołem bodźców i sytuacji, którymi można planowo manipulować, realizując określone cele, odgrywa ono tak ogromną rolę w rozwoju ontogenetycznym. Siła wychowania jako wyznacznika rozwoju jest tym większa, że nie ma ono charakteru wyłącznie indywidualnych wpływów osobistych na dziecko, jakkolwiek wzory osobowe i bezpośrednie modelowanie psychiki wychowanka przez rodziców, nauczyciela czy też inną osobę znaczącą mają bezsprzecznie znaczenie w formowaniu różnych aspektów osobowości. Wychowanie jest sprawą społeczną, stanowi świadomie zorganizowany przez całe społeczeństwo proces, którego efektami i wynikami zainteresowane są rozmaite komórki życia społecznego, począwszy od rodziny, gminy czy osiedla, poprzez instytucje oświatowe specjalnie powołane do realizacji zadań opiekuńczych, kształcących i wychowawczych, aż do szerokich kręgów społeczności.

Oczywiście, wyznacznikiem rozwoju jest wychowanie łącznie z nauczaniem, jako dwa nierozerwalnie powiązane procesy. Kształtowanie osobowości dziecka zakłada bowiem dostarczanie mu odpowiedniej sieci informacyjnej, co umożliwia adekwatną orientację w środowisku, ocenę wartości różnorodnych zjawisk, ą tym samym ułatwia sprawne działanie i oddziaływanie na otoczenie.

Tak więc oba wyznaczniki rozwoju: wychowanie i aktywność własna są wzajemnie sprzężone. Wychowanie przez innych ludzi i społeczeństwo zostaje w miarę dochodzenia do dojrzałości psychicznej w coraz większym stopniu zastępowane przez samowychowanie i samokształcenie, w którym oba te czynniki wzajemnie się przenikają.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.