Wyszukujesz psychologa w Rzeszowie? Nasza poradnia psychologiczna zapewni Ci pomoc!

Zasadnicze elementy teorii organicystycznej

Poniżej przedstawiamy pokrótce te zasadnicze elementy teorii organicystycznej, które odnoszą się do psychologii osobowości:

– 1. Teoria organicystyczna kładzie nacisk na jedność, integralność, spójność i zwartość normalnej osobowości. Organizacja jest naturalnym stanem organizmu: dezorganizacja jest czymś patologicznym i zwykle powoduje ją wpływ szkodliwego lub zagrażającego środowiska albo anomalie wewnątrzorganiczne.

– 2. Teoria organicystyczna przyjmuje za punkt wyjścia organizm jako zorganizowany system, po czym przechodzi do analizowania go przez wyróżnienie w całości jej części składowych. Części nigdy nie oddziela się od całości, do której należy, zawsze uważa się ją za należącą do całego organizmu. Rzecznicy teorii organicystycznej są przekonani, że nie można zrozumieć całości, badając po prostu wyizolowane części i fragmenty, ponieważ całość funkcjonuje według praw, których działania w tych częściach nie można stwierdzić. Atomistyczny punkt widzenia jest uważany za szczególnie niedogodny i kłopotliwy, ponieważ po zredukowaniu organizmu do jego elementów konieczne jest przyjęcie założenia, że istnieje jakiś „organizator” (or- ganizer), który integruje te elementy w zorganizowaną całość. Teoria organicystyczna nie wymaga wprowadzenia „organizatora”, ponieważ organizacja jest od początku wbudowana w system i nie dopuszcza się, by integralność organizmu została zniweczona przez analizę.

– 3. Teoria organicystyczna zakłada, że jednostka jest motywowana przez jeden najwyższy motyw, a nie przez wiele różnych motywów. Goldstein nazywał ten najwyższy motyw samorealizacją (self-realization) lub samourzeczywistnieniem (self-actualization), co oznacza, że ludzie dążą ciągle do zrealizowania swych immanentnych, potencjalnych zdolności wszelkimi sposobami, jakie są dostępne. Ten pojedynczy cel nadaje kierunek i jedność życiu jednostki.

– 4. Aczkolwiek teoria organicystyczna nie uważa jednostki za system zamknięty, to jednak skłonna jest minimalizować znaczenie podstawowego i kierunkowego wpływu środowiska zewnętrznego na normalny przebieg rozwoju oraz kłaść nacisk na immanentne, potencjalne zdolności organizmu do rozwoju. Organizm wybiera te cechy środowiska, na które zareaguje, i – z wyjątkiem rzadkich i anormalnych okoliczności – środowisko nie może zmusić jednostki, by zachowała się w sposób niezgodny ze swą naturą. Jeśli organizm nie może sprawować kontroli nad środowiskiem, to stara się przystosować do niego. Ogólnie biorąc, teoria organicystyczna przyjmuje, iż potencjalne zdolności organizmu, jeśli sprzyjające środowisko pozwoli im rozwinąć się we właściwy sposób, wytworzą zdrową, zintegrowaną osobowość, aczkolwiek szkodliwe siły środowiskowe mogą w każdym czasie zniszczyć, okaleczyć czy osłabić daną osobę. Nie ma niczego immanentnie „złego” w organizmie: „złym” czyni go niewłaściwe środowisko. W tej kwestii teoria organicystyczna ma wiele wspólnego z poglądami francuskiego filozofa Jana Jakuba Rousseau, który utrzymywał, że istoty ludzkie są z natury dobre, lecz mogą być, i często są, deprawowane przez środowisko, które nie daje im możliwości działania i rozwijania się zgodnie z ich naturą.

– 5. Teoria organicystyczna często czyni użytek z zasad psychologii postaci, sądzi jednak, że skoncentrowanie zainteresowań „postaciowców” na izolowanych funkcjach organizmu, takich jak spostrzeganie i uczenie się, stwarza zbyt wąską podstawę do zrozumienia całego organizmu. Organicystyczna teoria rozszerzyła tę podstawę, włączając do niej wszystko, czym dany organizm jest i co czyni. Aczkolwiek wiele aspektów teorii organicystycznej przypomina teorię Lewina, niemniej jednak topologia Lewina ma charakter ściśle psychologiczny i nie obejmuje całego biologicznego organizmu.

– 6. Zgodnie z teorią organicystyczną więcej można się nauczyć z wszechstronnego badania jednej osoby niż z rozległych badań izolowanej funkcji psychologicznej, wyabstrahowanej z wielu jednostek. Z tego względu teoria organicystyczna jest bardziej popularna wśród psychologów klinicznych zainteresowanych całą osobą niż wśród psychologów eksperymentalnych, którzy interesują się przede wszystkim oddzielnymi procesami czy funkcjami, takimi jak spostrzeganie i uczenie się.

W niniejszym rozdziale przedstawimy najpierw opis teorii organicystycznej w wersji sformułowanej przez Kurta Goldsteina oraz pewne typowe przykłady badań wynikających z tej teorii. Następnie rozpatrzymy dwa inne sformułowania teorii organicystycznej, jedno Andrasa Angyala, a drugie Abrahama Maslowa.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.